Khi nhắc đến chuyện cưới xin, chúng ta rất hay nghe ông bà, cha mẹ hoặc trên các bộ phim truyền hình nhắc đến cụm từ “môn đăng hộ đối” (门当户对). Đa phần mọi người đều hiểu nôm na đây là sự tương xứng về hoàn cảnh gia đình, địa vị và tài sản. Nhưng thực chất, khái niệm này không tự nhiên mà có. Vậy câu thành ngữ này có nguồn gốc và ý nghĩa như thế nào, các bạn hãy cùng DEYSI tìm hiểu về “Môn đăng hộ đối” nhé!

Nguồn gốc của câu “ Môn đăng hộ đối” 

Trong các kiểu nhà ở truyền thống ở Trung Quốc, “môn đăng” và “hộ đối” không chỉ là những chi tiết trang trí của cổng nhà, mà còn là biểu tượng cho địa vị, quyền thế của gia chủ.

1. Môn Đăng (门当): “Bảng tên” đặt trước cổng

Môn đăng là cặp tảng đá (hoặc trống đá) được đặt ở hai bên cửa chính. Kích thước và những hoa văn được chạm khắc trên cặp đá này sẽ cho biết địa vị của gia chủ:

• Hoàng tộc và Quan phủ: Đây là cấp bậc cao nhất nên họ dùng sư tử đá lớn để thể hiện sự uy nghiêm.
• Quan võ: Thường dùng đá có hình chiếc trống. Hình dáng chiếc trống tượng trưng cho trống trận. Đây như là một cách khéo léo thể hiện chiến công của gia đình.
• Quan văn: Khác với quan võ, quan văn dùng đá hình hộp vuông vức. Khối đá hình hộp nhìn giống như rương đựng sách hay nghiên mực. Thể hiện truyền thống học hành, thi cử.
• Nhà giàu và Dân thường: Những nhà đại phú hào dùng hộp đá trơn, nhà khá giả dùng trống đá trơn. Còn gia đình bình dân thì chỉ được dùng những khối gỗ hoặc đá kê cửa mộc mạc, đơn giản.

2. Hộ Đối (户对): Chi tiết thể hiện cấp bậc trên xà nhà

Nếu “Môn đăng” nằm ở dưới đất, thì Hộ đối lại nằm ở phía trên. Đây là những thanh trụ ngắn bằng gỗ hoặc gạch nhô ra ở thanh ngang trên khung cửa. Người xưa làm “hộ đối” với mong muốn gia đình đông con nhiều cháu, nhân đinh hưng vượng.

Tuy nhiên, số lượng và hình dáng của hộ đối lại được quy định rất nghiêm ngặt theo chức quan:

Hộ đối của quan văn là trụ hình lục giác, còn
của quan võ là trụ tròn.

Quan chức càng lớn thì số lượng hộ đối càng nhiều.

• Quan dưới tam phẩm: 2 chiếc.
• Quan tam phẩm: 4 chiếc (đây là mức phổ biến nhất thường thấy trên phim ảnh).
• Quan nhị phẩm: 6 chiếc.
• Quan nhất phẩm: 8 chiếc.
• Hoàng gia: Có đặc quyền dùng 9 chiếc, tượng trưng cho uy quyền tối cao.

Vì sao lại gọi là “môn đăng hộ đối”?

Với những quy định chặt chẽ về kiến trúc như vậy. Thời xưa khi bà mối hay hai gia đình đi xem mắt, họ không cần phải dò hỏi xem nhà kia có bao nhiêu đất đai hay tiền bạc. Chỉ cần nhìn qua xem “môn đăng” hai bên cửa có tương xứng không, đếm số “hộ đối” trên khung cửa có bằng nhau không.

Nếu kích cỡ đá môn đăng ngang nhau và số lượng trụ hộ đối bằng nhau, điều đó chứng tỏ hai gia đình có cùng một địa vị xã hội và nền tảng kinh tế. Khái niệm “môn đăng hộ đối” trong hôn nhân cũng từ đó mà ra đời.

“Môn đăng hộ đối” trong xã hội ngày nay: Cổ hủ hay thực tế?

Ngày nay, chúng ta được tự do yêu đương, # nên nhiều người trẻ nghĩ “môn đăng hộ đối” đã là chuyện lỗi thời. Thậm chí cho rằng đó là sự phân biệt giàu nghèo. Nhưng nếu nhìn nhận một cách khách quan. Quan niệm này vẫn rất thực tế, chỉ là tiêu chuẩn đánh giá đã thay đổi để phù hợp hơn với thời đại.

Thay vì đong đếm bằng số lượng “môn đăng” hay “hộ đối”. Sự tương xứng thời nay được thể hiện qua các yếu tố như: Tương đồng về tư duy và học thức, Chung quan điểm sống cũng như là Sự hòa hợp giữa hai gia đình.

Tóm lại, tình cảm lãng mạn là thứ đưa hai người đến với nhau. Nhưng sự tương đồng về giá trị cốt lõi mới là chiếc mỏ neo giữ cho cuộc hôn nhân được bền chặt, êm ấm trước những thử thách thực tế của cuộc sống.